Midilli Neden Başka?
Midilli (Lesvos) rehberi araştırdığınızda karşınıza çıkanların büyük çoğunluğu aynı şeyi yazıyor: Zümrüt ada, zeytin ormanları, ouzo, Molyvos kalesi. Hepsi doğru ama bir şeyler eksik.
Midilli, Yunanistan’ın üçüncü büyük adası. 1.636 kilometre kare alana ve 90.000 nüfusa sahip. Ege’nin diğer adaları mavi kubbe ve beyaz badana satarken Midilli başka bir şey sunuyor: Gerçek ada hayatı. Ve bunun altında, çoğu rehberin yüzeyine bile çıkamadığı daha derin bir şey: Ağır tarih.
Bu adada Sappho şiir yazdı, Mirivilis roman yazdı, Elitis Nobel aldı. Barbaros Hayrettin Paşa doğdu. 1922’de Anadolu’dan sürülen Rum mülteciler geldi; onlardan önceki Müslümanlar gitti. Kafeneion O Ermis 200 yıldır açık ama masanın öte yanında kimin oturduğu değişti.
Nobel ödüllü Midilli’li şair Odiseas Elitis şunu yazmış: “Dünyanın hiçbir yerinde güneş ve ay o kadar ahenk içinde batmaz.”
Bu cümle abartı gibi geliyorsa Molyvos Kalesi’nde bir günbatımı izleyin, sonra tekrar konuşuruz.
Ne Zaman Gidin?
Eylül ve Ekim kesin kazanan. Zeytin hasadı başlıyor, bağlar renk değiştiriyor, deniz hâlâ sıcak, kalabalık yarıya inmiş. Adanın gerçek yüzü bu dönemde ortaya çıkıyor. Ekim’in ilk haftası bazı zeytinliklerde hasada katılma imkânı da bulunabiliyor — yerel acenteye sorun.
Mayıs ve Haziran da harika. Ada henüz uyanmış, her yer yeşil ve çiçek içinde, fiyatlar düşük. Ama bazı tavernalar sezonu henüz açmamış olabilir.
Ağustos Plomari Ouzo Festivali için ayrıca değer. Dört gün boyunca damıtma tesisleri açık, sokak müzisyenleri, ücretsiz tadım. Kalabalık? Evet. Değer mi? Kesinlikle.
Kış ayları sessiz ama güzel. Tavernalar kapanıyor, ulaşım azalıyor. Ama adanın yeşilliği kışın da devam ediyor — bu yüzden Zümrüt Ada deniyor, sadece yaz için değil.
Pratik siesta notu: Alışveriş planı yapıyorsanız bunu unutmayın. Dükkanlar sabah 9’da açılıyor, öğle 14’e kadar hizmet veriyor, akşam 20’de yeniden açılıp 22’de kapanıyor. Pazartesi, perşembe ve cumartesi öğleden sonra kapalı. Pazar günü çoğu dükkan ve bazı restoranlar tamamen kapalı.
Adaya Nasıl Gidilir?
Feribot — en keyifli seçenek:
| Güzergah | Firma | Süre |
|---|---|---|
| Ayvalık → Mytilene | Turyol, Jale Lines | ~1.5 saat |
| Dikili → Mytilene | Turyol | ~2 saat |
| İzmir → Mytilene | Sezonluk | ~3 saat |
Kapıda vize ile giriş yapılabiliyor. Tüm ayrıntılar için Yunanistan Kapıda Vize Rehberi yazımıza bakın.
Selanik’ten de Midilli’ye feribot seferleri düzenleniyor.
Uçuş: Atina üzerinden aktarmalı, iç hat yaklaşık 55 dakika. Mytilene Havalimanı şehir merkezine 8 km mesafede.
Adada ulaşım: Araç kiralamak Midilli Adası için şart. KTEL otobüsleri var ama kasabalar arası sefer saatleri arasındaki bekleme uzun, bağlantı zor. KTEL Lesvou aramasıyla Midilli’de aktif otobüs hatlarına ulaşabilirsiniz. Günlük 30-40 Euro’ya kiralık araç bulabilirsiniz. Molyvos’ta dikkat: Köy dik yokuşlar üzerine kurulu, valizle yürümek zorlaşabiliyor. Sahil şeridindeki tesisleri tercih edin.
Mytilene: Adanın Kalbi
Feribottan indikten hemen sonra karşınıza çıkan şehir Midilli. Adanın idari merkezi, en kalabalık ve en hareketli yeri. Yedi tepe üzerine kurulmuş, bu benzerliğin Roma’yla kasıtlı olup olmadığı tartışılır,
Bizans ve Osmanlı mimarisi iç içedir. Şehir siluetinde iki caminin minaresi hâlâ görünüyor. Yeni Cami ve Valide Cami, ikisi de bakımsız ama ayakta. Sahil yolunun arkasındaki Ermou Caddesi ise adanın asıl çarşı. Sabah kahvaltısından akşam mezesine günlük hayat burada akmaktadır.
Mytilene Kalesi
Bizans döneminden kalma, Cenevizliler ve Osmanlılar tarafından genişletilmiş. Doğu Akdeniz’in en büyük kalelerinden biri. Üstten şehrin ve limanın tüm manzarası görünüyor. Giriş ücretli, sabah erken gidin. Öğle güneşi kayalıkta acımasız.
Teriade Müzesi
Midilli doğumlu sanat editörü Stratis Eleftheriades’in kurduğu müze. Picasso, Chagall, Léger, Matisse eserlerinin orijinalleri burada. Türkiye kıyısından görülen bu küçük adada Picasso orijinali görmek tuhaf ama güzel bir his.
Theofilos Müzesi
Adanın en ünlü ressamı Theofilos Hatzimihail’in eserleri. Theofilos hayatı boyunca tanınmamış, yoksulluk içinde yaşamış; yaptığı duvar resimleri karşılığında yemek yemiş. Öldükten sonra Paris’te sanat dünyası onu keşfetti. Öyküsü Gürcü ressam Pirosmani’yi andırıyor. Şimdi Yunan naive art’ının en büyük ismi sayılıyor ve Teriade Müzesi’nde Léger ile aynı binada yer alıyor.
Kafeneion O Ermis
Mytilene merkezinin en tarihi noktası. 1800’lerin başından beri kahvehane olarak işleyen bu mekan, 1922’de ilginç bir el değiştirme yaşadı. O güne kadar mekânın sahibi bir Türk’tü. Nüfus mübadelesiyle gitmek zorunda kaldı; mekan, Türkiye’deki iki kafesini bırakıp Midilli’ye gelen George Spanoudakis’e geçti. Masalar değişmedi. Müşteriler değişti. Liman manzarası aynı kaldı.
Buraya yemek için değil, bu hissi taşımak için gitmelisiniz
Midilli Haritası: Rehberdeki Tüm Noktalara Tek Bakış
Kuzey Midilli: Molyvos ve Çevre Köyler
Adanın en çok fotoğraflanan bölgesi. Midilli için aramalar yaparken karşınıza sık sık çıktığına eminiz. Mytilene’den 62 km kuzeyde. Ve hakkını veriyor. Midilli rehberinde bundan bahsetmemek olmazdı.
Molyvos (Mythimna)
Ortaçağ kalesi, taş evler, ahşap balkonlar, renkli pencere çerçeveleri, tepeden denize inen dar sokaklar. Kale Bizans döneminden kalma, Doğu Akdeniz’in en önemli kalelerinden biri.
Günbatımını buradan izlemek için popüler adalardan Santorini’de sıraya girmenize gerek yok. Kalabalık yok, rezervasyon yok. Sadece kale duvarları ve deniz.
Molyvos’ta çarşıda gezerken Yunancadan çok Türkçe duyuyorsunuz. Şaşırmayın. Bu Türk turistlerin en çok tercih ettiği kasaba. Ama lokallerin gittiği Octopus Restaurant hâlâ burada. Taze ahtapot, Barbayannis ouzo, Ege manzarası. Molyvos’ta bir akşamın özeti.
Petra – Kayanın Üstündeki Kilise
Molyvos’tan 5 km güneyde. 35 metrelik kayaya tırmanıldığında 114 basamak merdiven üstünde Panagia Glykofilousa Kilisesi var. Yoruyor ama manzara değdiriyor. Petra’nın plajı uzun, kumlu, sakin — Molyvos kalabalığından kaçmak isteyenler için.
Skala Sykamineas – Romanın Gerçek Mekânı
Kuzeyin en sakin koylarından biri. 50 haneli minik liman, mendireğin boyunca tavernalar. En yaşlısı dut ağacının altındaki taverna, adı da bunu yansıtıyor.
Ama asıl hikâye şurada: Stratis Mirivilis’in Dut Ağacının Altındaki Kahve adlı romanı burayı anlatıyor. Mirivilis, Birinci Dünya Savaşı’nı yaşamış, 1922 mübadelesini görmüş, Anadolu’dan kopuşun acısını bu adada yazmış. Roman Türkçeye çevrildi. Midilli’ye gitmeden önce okuyun; döndükten sonra çok daha farklı hissedeceksiniz.
Masalar ağacın gölgesinde, önünde deniz, menüde günün balığı. Başka bir şey istemiyorsunuz.
Sikaminia Köyü
Skala’nın hemen üstünde, 300 metre yükseklikte. Taş evler, dar sokaklar, geleneksel mimari. Adanın el değmemiş köyleri arasında.
Eftalou – Kaplıca ve Deniz Bir Arada
Molyvos’tan 4 km. Doğal kaplıca tesisleri burada. Ama asıl güzellik: Kaplıcadan çıkıp hemen denize girmek. Sıcak ve soğuk arasındaki o geçiş başka bir his.
Mandamados- Siyah İkon
Adanın kuzeydoğusunda, zeytin üretimiyle ünlü bir köy. Taksiarhis Manastırı’ndaki ikon siyah — ve inanışa göre Bizans döneminde korsanların köyü basması sırasında ölen rahiplerin kanıyla yapılmış. İnanış mı, efsane mi tartışılır. Ama ikon hâlâ burada ve hac ziyaretleri hâlâ sürüyor. Mandamados, Midilli halkı arasında kızıl köy olarak da anılıyor çünkü bu köyde seçimleri Yunanistan Komünist Partisi kazanıyor. Köyün kilisesi altında bulunan tavernanın duvarlarında Mikis Theodarakis’in köye yaptığı ziyaretten de fotoğraflar bulmak mümkün.
Batı Midilli: Sigri, Eressos ve Fosil Orman
Adanın en az ziyaret edilen bölgesi. Mytilene’den 94 km. Ve belki en ilginç olanı.
Lesvos Fosil Ormanı — 20 Milyon Yıl Önce Durdu
Sigri’nin çevresinde. UNESCO Global Jeopark listesinde. 15-20 milyon yıl önce Kuzey Ege’deki volkanik patlamalar lavla kapladı bu toprakları. Ağaçlar, yapraklar, kökler, hatta böcek izleri . Hepsi o günden bu yana taş kesilmiş halde duruyor.
Açık hava parkında yürürken boyunuzu aşan taşlaşmış ağaç gövdeleri önünüzden geçiyor. Bazılarının kabuğu milimetre hassasiyetle korunmuş. Ağacın nerede bitip taşın nerede başladığını göremiyorsunuz. Bu, zamanın durduğu bir his değil — zamanın hiç geçmediğinin kanıtı.
Sigri’deki Osmanlı Kalesi 1757 yapımı. Yerel halkın “Türk Kalesi” dediği yapı, kötü bakımlı ama hâlâ ayakta.
Skala Eressos — Sappho’nun Plajı
Antik şair Sappho buradan, Eressos’tan. Plaj uzun, kumlu, rüzgara açık. Sappho heykeli plajın yanında. Kasaba yavaş, biraz bohemik bir karakterde. Her yıl Ağustos’ta uluslararası Kadın Festivali düzenleniyor.
Vatoussa Köyü
Sigri yolunda, çınar ağaçlarının gölgelediği meydan. Kahvehaneler, sessizlik. Zaman burada adanın geri kalanından daha yavaş akıyor.
Güney Midilli: Plomari ve Agiasos
Plomari — Dünyanın Ouzo Başkenti
Adanın güneyinde, denize yaslı küçük bir kasaba. Turizmin %90’ı ouzo etrafında dönüyor ve bu onu kendi içinde otantik yapıyor. Kasabada ve çevresinde 17 damıtma tesisi var. Ağustos’ta dört gün süren Ouzo Festivali. Detaylar için aşağıdaki ouzo bölümüne bakın.
Agiasos — Olympos Dağının Eteğinde Canlı Köy
Adanın iç kesiminde, Olympos Dağı yamacında. Ahşap oymalar, seramik atölyeleri, daracık çarşı, kahvehane önlerinde oturan köylüler.
Agiasos’un haftalık pazarı cuma günleri kuruluyor. Yerel ballar, zeytinyağlar, sebzeler, el yapımı seramikler — turistik bir pazar değil bu, gerçekten köylülerin sattığı şeyler.
Adanın en büyük karnavalı Paskalya öncesi burada düzenleniyor. Maskeler, müzik, şarap, sokak dansı. Şubat-Mart döneminde ziyaret etmek için harika bir sebep.
Bir de tarihi detay: 1922 mübadelesinde Türkiye’den gelen bazı aileler Agiasos’a yerleşti. Köyden ayrılırken 1920’lerden kalma tapu belgelerini ve nüfus cüzdanlarını gösteren yaşlı köylülere rastlayanlar var — Anadolu’ya ait belgeler, Midilli’de bir tezgâhta. İki kıyının aslında ne kadar iç içe olduğunun somut kanıtı.
To Stavri Tavernası burada — kabak çiçeği dolması ve kalamar için gelin.
Plajlar ve Koylar
Midilli, Santorini’nin volkanik siyahı yerine doğal Ege kumunu sunuyor. Plajları ayrıca temiz ve çoğunlukla kalabalıktan uzak.
Vatera Plajı
Güneyde, 7 km uzunluğuyla adanın tartışmasız en büyük plajı. Mavi bayraklı, altın rengi kum, berrak su. Zoros Tavernası plaj kenarında — taze balık ve meze için gitmeye değer.
Anaxos Plajı
Petra’nın hemen yakınında, kumlu ve geniş. Türkiye kıyılarına bakan konumuyla gün batımları burada da güzel. Mavi Bayraklı.
Skala Sykamineas Koyu
Plaj değil, çakıllı bir koy. Ama suyun berraklığı ve el değmemiş hissi tartışılmaz.
Eftalou Plajı
Kaplıca etkisiyle ılık su. Az tesis, doğal, sade.
Polichnitos Kaplıcaları — Az Bilinen İkinci Kaplıca
Eftalou’yu herkes biliyor. Ama adanın güneyindeki Polichnitos Kaplıcaları daha az ziyaret ediliyor ve bazı mineraloji testlerine göre suyu Avrupa’nın en sıcak doğal termal kaynaklarından biri, 87-92 derece. Tabii bu, içine girilen değil, seyreltilmiş versiyonu. Romatizmal rahatsızlıklar için lokal halkın gittiği yer.
Haritasız Koylar — Doğu Kıyısı
Adanın doğu kıyısında isimsiz koylar var. Arabayla sarp yollardan inin, kimsenin olmadığı bir deniz köşesi bulun. Bunun için formula yok — araç kiralayın, haritayı kapatın, doğuya dönün.
Ouzo: Dünyanın Başkentine Geldiniz
Midilli rehberinde ouzo bir bölüm değil — başlı başına bir konu.
Ouzo Nasıl Doğdu?
Ouzo’nun atası tsipouro — Bizans ve Osmanlı döneminde Ege coğrafyasında yaygın olan şarap posasından damıtma geleneği. Türk rakısıyla akraba ama ayrıldığı kritik nokta: Anason. Ve anasonun yanı sıra rezene, sakız, kakule, kişniş, tarçın.
Modern ouzo 19. yüzyılda şekillendi. 1856’da Nikolas Katsaros anasonlu tsipouro damıtarak ilk resmi ouzo üretimini yaptı. Ama asıl büyük dönüşüm Plomari’de yaşandı.
1860’da Odessa’dan gelen Efstathios Barbayannis Plomari’ye yerleşti. Rus damıtma deneyimiyle, Midilli’nin bol anasonuyla ve Kalloni tuzlalarının minerallerinden etkilenen yerel suyuyla buluştu. Ortaya çıkan Barbayannis Ouzo’nun ilk reçetesi oldu. Ve o reçete 160 yılı aşkın süredir değişmeden devam ediyor.
Neden Midilli? Adanın Lisvori bölgesinde yetişen anason türü — Pimpinella anisum — başka hiçbir yerde bu aromayla yetişmiyor. Toprak yapısı, nem ve iklim bu bitkiye özgün bir konsantrasyon veriyor. Midilli’nin ouzosu başka yerde yapılamaz; yapılırsa aynı tat çıkmaz.
2006’da AB, ouzo’ya PDO statüsü verdi. Yani ouzo yalnızca Yunanistan’da üretilir. Ve Midilli bu üretimin yaklaşık %50’sini karşılıyor.
Neden Suyla Beyazlaşıyor?
Ouzo’ya buz veya su eklenince renk süt beyazına döner. Buna louche etkisi deniyor. Anasonun temel bileşeni anetol, yüksek alkol konsantrasyonunda şeffaf kalıyor. Su eklenince alkol oranı düşüyor, anetol çözünürlüğünü kaybediyor, mikroskobik damlacıklar oluşuyor. Bu damlacıklar ışığı saçıyor — beyazlık bu yüzden.
Aynı etki absinth’te, Türk rakısında ve Fransız pastis’te de görülüyor. Hepsi anason ailesinden içkiler.
Hangi Ouzo, Nasıl İçilir?
İnce uzun bardakta, bolca buz ve su ile içilir. Meze şart. Meze yoksa ouzonu tatmak mümkün değil — bu kural değil, kültür.
Barbayannis (Barbayanni) — Midilli’nin en ünlü markası. Beş etiket: Mavi (klasik, %46), Yeşil (hafif, %42), Aphrodite (olgun, %48), Evzon (geleneksel, %47). İlk kez deneyecekseniz Mavi ile başlayın.
Plomari Ouzo (Isidoros Arvanitis) — 1894’ten beri, aynı bakır imbiklerde. Fabrikayı ve müzeyi ziyaret edin. Lisvori anasonunu elinizle tutuyorsunuz.
Ouzo Veto (Spentza) — 1892 kuruluşlu, Bergama’dan Midilli’ye göç etmiş bir ailenin eseri. Mytilene merkezinde.
EVA Distillery — Daha modern yorumlama, 22 ülkeye ihracat yapıyor.
Plomari Ouzo Festivali
Her yıl Ağustos’ta dört gün. Damıtma tesisleri kapılarını açıyor, sokak müzisyenleri, ücretsiz tadım. Midilli’yi Ağustos’ta ziyaret edecekseniz tarihleri önceden kontrol edin.
Midilli’de Ne Yenir?
Kalloni Sardalyası
Adanın içindeki Kalloni Körfezi’nden çıkan bu sardalya PDO koruması altında. Daha yağlı, daha yoğun, bambaşka bir tat. Tuzlama ve ızgarada mükemmel.
Bir nüans: Kalloni körfezi neredeyse kapalı bir körfez. Açık deniz sardalyasından farklı bir beslenme ve yaşam döngüsüne sahip bu yüzden tadı değişiyor. Konservesini mutlaka alın, Türkiye’de bulamazsınız.
Ladotyri Peyniri
Zeytinyağı fıçısında dinlendirilen Midilli’ye özgü PDO peyniri. Yunanistan peynirleri yazımızda ayrıntılı anlattık. Yerel pazarlarda fıçı fıçı bulabilirsiniz.
Ouzo Mezesi
Taze deniz ürünleri — özellikle ahtapot, karides, midye. Ouzo olmadan meze, meze olmadan ouzo olmaz.
Badem Tatlıları
Adanın badem ezmesi ve bademli tatlıları meşhur. Kadın kooperatifleri üretiyor. Agiasos pazarında bulabilirsiniz.
Lokal Bal
Midilli’nin dağ köylerinde üretilen kekik balı Türkiye’dekinden farklı aromalı. Sabah yoğurtla veya Manouri peyniziyle deneyin.
Lokallerin Gittiği Yerler
To Stavri (Agiasos) — Geleneksel dağ mutfağı. Kabak çiçeği dolması, kalamar, lokal şarap.
Zoros Tavernası (Vatera Plajı) — Plaj kenarı, taze balık.
Kafeneion O Ermis (Mytilene) — Tarihiyle yemek yemek isteyenler için.
Octopus Restaurant (Molyvos) — Ahtapot için ada genelinde bilinen bir isim.
Jimmy’s Fish / Şişman’ın Yeri (Mytilene Liman) — Canlı müzik ve taze deniz ürünleri. Deniz kenarı, demirlemiş tekneler manzarası.
Under the Mulberry Tree (Skala Sykamineas) — Dut ağacının gölgesi ve günün balığı. Romanın gerçek mekânında yemek yemek başka bir his.
1922 ve Mübadelenin İzleri
Bu bölümü Türkçe hiçbir Midilli rehberinde bulamazsınız. Ama bu adayı gerçekten anlamak isteyenler için en önemli bölüm bu.
1922’de Türk-Yunan Savaşı’nın ardından Lozan Antlaşması nüfus mübadelesini zorunlu kıldı. Anadolu’daki Rum Ortodoks nüfus Yunanistan’a, Yunanistan’daki Müslüman nüfus Türkiye’ye gönderildi. Milyonlarca insan, çoğu zaman tek bir bavulla, doğduğu toprağı terk etti.
Midilli bu kırılmanın tam ortasındaydı.
Adadan giden Müslümanların büyük kısmı Ayvalık, Bergama ve İzmir civarına yerleşti. Onların yerine Anadolu’nun çeşitli bölgelerinden — Bursa, İzmir, Bergama, Tire — Rum aileler geldi. Bu aileler beraberinde tariflerini, müziklerini, dil vurgularını getirdiler. Bugün Midilli mutfağında “Bursa usulü”, “Bergama stili” diye anılan yemekler var — mübadelenin yemek kültürüne işlemiş izleri.
Agiasos’ta köy tezgâhlarında 1920’lerden kalma Türkçe tapular ve nüfus cüzdanları gösteren yaşlı köylüler, bu tarihin en dokunucu yüzü. Türkiye’deki ata topraklarının belgeleri, Midilli’de bir sandığın dibinde.
Stratis Mirivilis ve Ilias Venezis bu dönemi yazdı. Venezis’in Sapanca Gölü adlı romanı — Yunan askerlerinin 1922 yenilgisi sonrası Türk askeri kampta geçirdiği zamanı anlatan kitap — Türkçeye çevrildi. İki kıyı arasındaki o eski acıyı bu kitaptan okumak hem ağırdır hem de gereklidir.
Barbaros Hayrettin Paşa ve Osmanlı Mirası
1462’de Fatih Sultan Mehmet adayı fethetti. O tarihten 1912’ye kadar, 450 yıl boyunca Midilli Osmanlı toprağıydı.
Barbaros Hayrettin Paşa 1478’de Midilli’de doğdu. Bugün Paleokipos adıyla bilinen köyde. Babası bir Osmanlı sipahisiydi, annesi Rum’du. Bu ikili miras, Osmanlı ve Ege kimliğinin tek bir isimde birleşmesinin en çarpıcı örneği.
Bugün Paleokipos’ta “Barbaros burada doğdu” yazan bir levha aramayın — yok. Ama köy var.
Mytilene’de Yeni Cami ve Valide Cami minareleri şehir siluetinde görünüyor — ikisi de bakımsız ama ayakta. Adanın çeşitli noktalarında Osmanlı çeşmeleri hâlâ aktif. Sigri’deki 1757 yapımı kale yerel halkın “Türk Kalesi” dediği yapı.
Sappho, Mirivilis ve Şiir Adası
Midilli’nin edebiyatla ilişkisi turistik bir detay değil, adanın DNA’sında.
Sappho M.Ö. 7. yüzyılda Eressos’tan. Antik dünyanın en büyük lirik şairlerinden biri, Platon’un “onuncu Muse” dediği isim. Kadın sesi, aşk, arzu, yalnızlık üzerine yazdıkları 2.700 yıl sonra hâlâ yankılanıyor. Çoğu yok oldu, kalanlar parçalar halinde — bu yüzden daha değerli.
Stratis Mirivilis — Midilli doğumlu, Birinci Dünya Savaşı ve 1922’yi yaşamış. Dut Ağacının Altındaki Kahve tam olarak Skala Sykamineas’ı anlatıyor. Yaralı Muzafferler ve Öğretmenin Kocası da Türkçeye çevrildi. Ada edebiyatını tadan, mekânları farklı hissediyorsunuz.
Odiseas Elitis — 1979 Nobel Edebiyat Ödülü. Midilli doğumlu. Adayı defalarca şiirlerine taşımış. “Güneş ve Zafer” başyapıtı. Güneyin dili, ışığın dili.
Theofilos Hatzimihail — Ressam, hayatı boyunca tanınmamış. Duvarları boyayarak yemek yiyen adam, Paris’te keşfedildi. Teriade Müzesi’nde Picasso ile aynı binada.
Kuş Cenneti: Kimsenin Yazmadığı Midilli
Midilli rehberi içerikleri büyük çoğunluğu bu bölümü atlar. Ama birdwatcher’lar için ada bir hac noktası.
Midilli, Avrupa ile Afrika ve Asya arasındaki göç rotasının tam üzerinde. İlkbahar ve sonbaharda yüz binlerce göçmen kuş adayı bir mola noktası olarak kullanıyor. 279’dan fazla kuş türü kayıt altına alınmış.
Özellikle Kalloni Körfezi — adanın içindeki o neredeyse kapalı körfez — su kuşları için istisnai bir ortam sunuyor. Flamingolar, pelikanlar, kaşıkçılar, balıkçıl türleri. İlkbaharda körfezin kıyısında kahvaltı yaparken yanınızdan flamingo geçmesi mümkün.
Adada Avrupa’nın en aktif kuş gözlem gruplarından bazıları çalışıyor. Molyvos ve Kalloni çevresinde kuş gözlem turları düzenleniyor. Gitmeden önce Lesvos Birding sitesini kontrol edin.
Pratik Bilgiler
Para birimi: Euro. Kart her yerde çalışıyor, küçük tavernaların bir kısmı nakit istiyor.
Dil: İngilizce geniş konuşuluyor. Türkçe bilen yerel sayısı tahmin ettiğinizden fazla.
Kaç gün? En az 5-6 gün. Adanın tamamını görmek için 10 gün ideal. 3 günde sadece bir bölge görürsünüz.
Önerilen bölge dağılımı:
- 2 gün Mytilene ve çevresi
- 2-3 gün Molyvos ve kuzey köyleri
- 1-2 gün Plomari ve Agiasos
- 1 gün Sigri ve Eressos
Ulaşım: Araç kiralayın. Aksi halde adanın yarısını göremezsiniz.
Haftalık pazarlar:
- Agiasos — Cuma
- Mytilene — Salı ve Cumartesi
- Molyvos — Cumartesi
Siesta saatleri: 14:00–20:00 arası çoğu dükkan kapalı. Plan yapın.
Taşımak için alın: Barbayannis Ouzo (Mavi veya Aphrodite), Kalloni sardalyası konservesi, Ladotyri peyniri zeytinyağı şişesiyle, kekik balı, badem ezmesi. Bunları Türkiye’de bulamazsınız.
En pahalı tuzak: Liman kenarındaki turistik restoranlar. Aynı yemeği 2 km içeride yarı fiyatına yiyorsunuz.
Kitap listesi: Gitmeden önce okuyun — Stratis Mirivilis, Dut Ağacının Altındaki Kahve / Ilias Venezis, Sapanca Gölü / Odiseas Elitis, Güneş ve Zafer.
Dış kaynaklar: Midilli Resmi Turizm